In de acht jaar onderzoek naar de versierde meelzakken van de Eerste Wereldoorlog heb ik me meermalen gerealiseerd dat de meelzakken zelf, de originele Amerikaanse en Canadese teksten op de zakken en de iconografie van de Belgische versieringen historische gegevens bevatten of doen herleiden naar gegevens, die door historici in de afgelopen eeuw van geschiedschrijving niet of niet voldoende zijn opgemerkt.
De betekenis van The Woman’s Section van de American Commission for Relief in New York voor de levensmiddelenleveranties aan bezet België in 1914-1915 is een intrigerend voorbeeld. De vrouwenorganisatie was een kort leven beschoren, gerelateerd aan het bestaan van de Commission for Relief met hoofdvestiging in Londen van 1914-1919. Met de volle zakken meel die uit de VS vertrokken had ze haar bemoeienis. Daarentegen is het fenomeen van de in België geleegde, waarna versierde zakken, volledig aan de Woman’s Section voorbij gegaan. De eerste CRB-tentoonstelling van Belgisch kantwerk in New York is evenwel door haar georganiseerd.
Bestudering van primaire bronnen leidde tot de ontdekking dat de vrouwen van de Woman’s Section vanaf december 1915 van invloedrijke betekenis zijn geweest in de voorbereiding op deelname aan de oorlog door de VS.
De Woman’s Section maakte zich toen los van de CRB en reorganiseerde op eigen gezag in de Woman’s Section van de Amerikaanse Movement for National Preparedness, dat onderdeel uitmaakte van de National Civic Federation.
In de volgende vier artikelen zal ik het verhaal vertellen van de inbreng en de visie van Josephine White Bates, een prominente vrouw in New York. Samen met haar gezin, haar echtgenoot Lindon W. Bates sr., en haar twee zonen Lindon W. Bates jr. en Lindell T. Bates, zette zij zich in voor ‘Belgian Relief’. Na de dood van Lindon W. Bates jr., verdronken door het vergaan van het Britse passagierschip Lusitania, kende zij haar kwetsbaarheid en voelde zij zich persoonlijk betrokken bij de oorlogssituatie in Europa. In haar visie zouden de Amerikaanse vrouwen zich moeten voorbereiden op deelname van de VS aan de oorlog.
III De nieuwsbrieven van The Woman’s Section van The American Commission for Relief in Belgium
Onderzoek en bronnen voor mijn artikelen
1) In mei 2022 heb ik in de Hoover Institution Library & Archives (HILA), op Stanford University, Palo Alto, California, primaire bronnen over The Woman’s Section kunnen raadplegen. Commission for Relief in Belgium (CRB) records 22003 box 352 is het archief van de ‘Men’s Department’ in New York en bevat brieven, telegrammen, verslagen, interne memo’s, persberichten en krantenknipsels van de vrouwen en mannen, betrokken bij The Woman’s Section. De documenten beslaan de periode van de oprichting in oktober 1914 tot de opheffing in december 1915.
Daarnaast las ik in andere archiefdozen telegrammen en brieven gerelateerd aan Josephine White Bates voor de Woman’s Section, en Lindon W. Bates sr. voor de Men’s Department van de American Commission for Relief in Belgium. De echtelieden werkten zij aan zij aan Belgian Relief.
2) Eigen archieven van The Woman’s Section en van Josephine Bates heb ik niet teruggevonden. Het archief van The Woman’s Section bevond zich bij de ontbinding eind 1915 in het kantoor van Anne Morgan in de Metropolitan Building, One Madison Avenue, New York.
3) In juni 2022 bestudeerde ik box 82 van de Lou Henry Hoover papers in de Herbert Hoover Presidential Library-Museum (HHPLM) in West Branch, Iowa.
4) Een bekende bron over de oprichting van The Woman’s Section is de eigen ‘History of Woman’s Section, 26 februari 1915’, verschenen binnen vier maanden na haar oprichting.